U heeft iets heel naars meegemaakt, u heeft regelmatig nare herinneringen of nachtmerries, u voelt zich opeens weer zoals tijdens het trauma, u vermijdt situaties die u aan het trauma herinneren of die u laten schrikken, u heeft plotselinge woede-uitbarstingen en u voelt zich erg gespannen. U merkt dat u niet goed meer functioneert op werk, school of in uw sociale leven.

In het kort

Posttraumatische stressstoornis (PTSS) is een psychische aandoening die kan ontstaan na een ingrijpende gebeurtenis. U blijft herhaaldelijk last houden van angst, herbelevingen of schrikreacties. Behandeling bestaat uit psychotherapie (zoals EMDR), medicatie en zelfzorg.

Wat is een trauma of PTSS?

Een posttraumatische stressstoornis (PTSS) ontstaat na een schokkende of levensbedreigende gebeurtenis. Denk aan geweld, een ongeluk, seksueel misbruik, mishandeling of oorlogservaringen. Na zo’n ervaring blijft het lichaam in een staat van verhoogde alertheid. U kunt zich angstig voelen, herbelevingen ervaren of prikkelbaar zijn. Vaak mijdt u situaties of mensen die aan het trauma doen denken.

Deze klachten kunnen een grote invloed hebben op uw dagelijks leven en functioneren. PTSS is goed behandelbaar, en het is belangrijk om hulp te zoeken.

Oorzaken van PTSS

Waarom de een wel PTSS krijgt en de ander niet, is niet altijd duidelijk. Wel zijn er een aantal factoren die bijdragen aan het ontstaan ervan:

• Ernst en aard van het trauma: gebeurtenissen als kindermishandeling of oorlog vergroten het risico.
• Duur en intensiteit: hoe langer en heftiger de gebeurtenis, hoe groter de impact.
• Betekenis van de gebeurtenis: de manier waarop iemand een ervaring verwerkt verschilt per persoon.
• Kwetsbaarheid: nare ervaringen in de vroege jeugd of erfelijke aanleg kunnen het stress-systeem gevoeliger maken.
• Bescherming: steun van anderen en actief copinggedrag kunnen juist beschermen tegen het ontwikkelen van PTSS.

Behandeling

De behandeling van trauma en PTSS bestaat uit meerdere onderdelen, afhankelijk van uw klachten en voorkeuren:

Psychotherapie

Bij trauma maken we veel gebruik van EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). Deze therapievorm helpt bij het verminderen van de emotionele lading van nare herinneringen. Ook cognitieve gedragstherapie (CGT) wordt ingezet om niet-helpende gedachten te herkennen en om te buigen. Samen met uw behandelaar werkt u aan herstel en regie.

Medicatie

Soms wordt tijdelijk medicatie voorgeschreven, zoals antidepressiva of kalmeringsmiddelen, ter ondersteuning van de behandeling. Medicatie wordt alleen ingezet wanneer dit echt nodig is, altijd in overleg met een arts.

Leefstijl-advies en zelfmanagement (zelfzorg)

Een gezonde levensstijl ondersteunt het herstel. Dit omvat voldoende rust, beweging, gezonde voeding en het vermijden van alcohol en drugs. Ontspanningsoefeningen, mindfulness of ademhalingstechnieken kunnen helpen om spanning in het lichaam te verminderen.

Psycho-educatie

U krijgt uitleg over wat PTSS is, hoe het werkt en wat u kunt doen om beter met uw klachten om te gaan. Ook naasten worden vaak betrokken, zodat zij beter begrijpen wat er speelt en kunnen ondersteunen.